Παράδοση – Τοπίο – Ιστορία: Το νησί της Σύρου παράδειγμα πολλαπλών πολιτισμικών συσχετισμών

Κωνσταντίνος Μωραΐτης, Καθηγητής Ε.Μ.Π., Αρχιτέκτων Μηχανικός


Οι προθέσεις αυτού του άρθρου αφορούν κατ΄ αρχάς την απόπειρα παραγωγής ενός γενικού θεωρητικού σχήµατος, προορισµένου να συσχετίσει τους τρεις όρους του τίτλου, παράδοση – τοπίο – ιστορία. Επίσης την προσπάθεια, στη συνέχεια, να εφαρµοστεί υποδειγµατικά αυτό το γενικό σχήµα στην περίπτωση της Σύρου. Η γενική αυτή θεωρητική απόπειρα, αναφέρεται στη συσχέτιση της προβιοµηχανικής παράδοσης και των ιστορικών εγγραφών που αφορούν τη συγκροτηµένη νεότερη ∆υτική ιστορία µε το τοπίο, είτε αυτό είναι φυσικό τοπίο – υπόβαθρο του πολιτισµού είτε είναι τοπίο συγκροτηµένο από τον πολιτισµό. Σχεδιασµένο τοπίο, στο οποίο περιλαµβάνεται και η περίπτωση του αστικού σχεδιασµού. Η επισήµανση πως η Σύρος παρουσιάζει καθαρότατα την άρθρωση όλων των επιµέρους συστατικών µερών που αφορούν την προηγούµενη γενική θεωρητική πρόταση, επεξηγεί τη δυνατότητά του νησιού να αντιµετωπιστεί ως αξιόπιστο παράδειγµα εφαρµογής. Αλλά η πρώτη αυτή διαπίστωση άµεσα οδηγεί σε µια δεύτερη. Στη διαπίστωση πως το συγκεκριµένο νησί δεν αποτελεί απλά ένα χρήσιµο, κατάλληλο παράδειγµα εφαρµογής µεταξύ πολλών άλλων, αλλά ένα παράδειγµα παγκόσµια µοναδικό. Η κατάδειξη της πολιτιστικής και πολιτισµικής µοναδικότητας του νησιού της Σύρου, του συγκερασµού του παραδοσιακού οικισµού και της νεοκλασσικής πόλης, σε ένα σηµείο το οποίο µπορεί να συσχετιστεί κεντρικά µε την αρχαία Ελληνική ιστορία, παρουσιάζοντάς την ως πρότυπο της νεότερης ∆υτικής πολιτιστικής και πολιτικής ανάπτυξης, αποτελεί νοµίζουµε τη σηµαντικότερη συνεισφορά αυτού του κειµένου. Συνεισφορά η οποία οδηγεί άµεσα στην πρόταση για παρεµβάσεις τοπιακής αναβάθµισης, µε στόχο τη συνολική αναβάθµιση του σχηµατισµού των δυο κεντρικών οικιστικών συγκροτήσεων του νησιού, της Ερµούπολης και της Άνω Σύρας – ή, µε την ονοµασία που της αποδίδουν οι ίδιοι οι κάτοικοι της, της Απάνω Χώρας – και του ευρύτερου τοπιακού πεδίου που τις περιβάλλει.

Post a comment

Book your tickets