ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Το Ινστιτούτο Σύρου ως διαπανεπιστημιακό κέντρο έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του πολιτισμού και της παράδοσης, διαθέτει έναν μεγάλο αριθμό εξειδικευμένων και ιδιαίτερα  υψηλού επιπέδου επιστημονικών συνεργατών και  συμβούλων, οι οποίοι διατίθενται και δραστηριοποιούνται κατά περίπτωση για την επίτευξη των σκοπών του. Ήδη μέσα στο πλαίσιο των καταστατικών του στόχων, το Ινστιτούτο έχει προγραμματίσει και ξεκινήσει ορισμένες δράσεις, οι οποίες επικεντρώνονται στην αειφορία και την μέσω αυτής ανάπτυξη των νησιών και ιδιαίτερα της Σύρου. Τα θέματα των δράσεων αυτών συνοπτικά παρουσιάζονται ως εξής:

Α) Ανάδειξη και αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων του νησιού της Σύρου.

Προς το σκοπό αυτό προχωράει ήδη ικανοποιητικά σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, η προσπάθεια ένταξης του ιστορικού τόπου της Ερμούπολης και του παραδοσιακού οικισμού της Άνω Σύρου στο κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Είναι γνωστό ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Σύρου παρουσιάζει τόσο πλούτο και μοναδικότητα, ώστε να διεκδικεί επάξια τον χαρακτηρισμό ως τόπος παγκοσμίου ενδιαφέροντος.  Το νησί διαθέτει ένα ισχυρότατο παραδοσιακό δίπολο, αποτελούμενο από ένα εξαίρετο αστικό-βιομηχανικό κέντρο, την Ερμούπολη, το πρώτο παράδειγμα αστικοποίησης στη μετεπαναστατική Ελλάδα και από την άνω Σύρο έναν επίσης μοναδικό καθολικό μεσαιωνικό οικισμό, μέσα σε μια συνταγματικά κατοχυρωμένη ορθόδοξη χώρα, όπως η Ελλάδα.  Τα στοιχειά αυτά σε συνδυασμό με τον τέλειο συχνωτισμό και την αρμονική συμβίωση δυο διαφορετικών κοινωνικών και θρησκευτικών ομάδων, προσδίδουν στο τόπο την αξία παγκόσμιου πολιτιστικού ενδιαφέροντος.

Παράλληλα, η θέση αυτή στηρίζεται και στο γεγονός ότι η Σύρος, στη μακραίωνη ιστορική πορεία της, έχει εμφανίσει, αναδείξει και διαδώσει τρεις σπουδαίους πολιτισμούς: τον πρωτοκυκλαδικό πολιτισμό της 3ης π.χ. χιλιετίας, ο όποιος μάλιστα και διεθνώς φέρει το όνομα της (πολιτισμός Σύρου-Κέρου)  σπέρμα του ελληνικού και κατ’ επέκταση όλου του δυτικού πολιτισμού, το μεσαιωνικό πολιτισμό της καθολικής Σύρου, της νήσου του Πάπα, η οποία με την βοήθεια των κληρικών διαφόρων εκκλησιαστικών μοναχικών ταγμάτων, αποτέλεσε την γέφυρα σύνδεσης του εξελιγμένου δυτικού πολιτισμού με την ανατολική μεσόγειο, και τέλος στον ίδιο τόπο αναπτύχτηκε ο πολιτισμός της νεοκλασικής Ερμούπολης, μήτρα του σύγχρονου ελληνικού αστικού πολιτισμού.

Η επιδιωκόμενη από το Ινστιτούτο ένταξη του ιστορικού τόπου της Ερμούπολης και του παραδοσιακού οικισμού της Άνω Σύρου στον κατάλογο των μνημείων  της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCΟ, αφενός θα προσδώσει υπεραξία σε μια καλά μελετημένη τουριστική αξιοποίηση, αφετέρου θα δημιουργήσει συνθήκες αυτοπροστασίας του τόπου, από τη στιγμή που οι ίδιοι οι κάτοικοί του θα κατανοήσουν την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς που έχουν να διαχειριστούν.

Β) Αξιοποίηση των δυνατοτήτων αλλά και της παράδοσης της Σύρου στην εκπαίδευση και δυνατότητα ανάπτυξης εκπαιδευτικού και συνεδριακού τουρισμού.

Η Σύρος ως ένας τόπος ο οποίος ήδη από τον 17ο αιώνα διέθετε σχολεία καθώς οι καπουτσίνοι αμέσως μετά την εγκατάσταση τους το 1631 ίδρυσαν ακόμα και σχολειό θηλέων στη Σύρο, στο κέντρο του Οθωμανοκρατούμενου Αιγαίου.  Στο ίδιο νησί λειτούργησε τον 18ο αιώνα το πρώτο λύκειο στα πρότυπα του γαλλικού  Lycee από τους Ιησουίτες, ενώ το 1833 ιδρύθηκε το πρώτο γυμνάσιο της νεότερης Ελλάδας. Η Σύρος και σήμερα αναπτύσσει σοβαρή εκπαιδευτική δραστηριότητα σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Η ευτυχής επιλογή της, ως έδρα της νεοϊδρυθείσας Πολυτεχνικής σχόλης του πανεπιστήμιου του Αιγαίου, θα πρέπει με κάθε τρόπο να αξιοποιηθεί από το νησί, για την όσο το δυνατό μεγαλύτερη και δυναμικότερη ανάπτυξη της σχολής αυτής και τον υπαρχόντων ή μελλοντικών τμημάτων της. Προς τούτο κρίνεται ότι η δημιουργία μιας Πολυτεχνειούπολης στο χώρο του στρατοπέδου του λοχαγού Ζαφείρη  είναι η καλύτερη επιλογή τόσο για την ανάπτυξη της σχολής, όσο και για την ιδανικότερη αξιοποίηση του χώρου. Μια τέτοια επιλογή πράγματι, θα δώσει τη δυνατότητα δημιουργίας και νέων τμημάτων στην Πολυτεχνική σχολή, τα οποία μάλιστα θα μπορούν να είναι σχετικά με την λειτουργιά των Συριανών ναυπηγείων που χαρακτηρίζουν παραδοσιακά την Ερμουπόλη από τις απαρχές της ίδρυσης της. Η επιλογή αυτή, όχι μόνο εξασφαλίζει τη συνεχή παρουσία μιας δυναμικής κοινωνικής ομάδας στο νησί, αλλά και αυξάνει τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη εκπαιδευτικού τουρισμού πέραν της θερινής περιόδου.

 Γ) Ανάδειξη και αξιοποίηση των φυσικών πόρων.

Η δημιουργία ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ της Απάνω Μεριάς, η οποία ιδρύθηκε για την προστασία ανάδειξη και αξιοποίηση της χαρακτηρισμένης ως «Natura»  περιοχής αυτής, στοχεύει και στην ανάδειξη του μοναδικού σε παγκόσμια κλίμακα γεωλογικού πλούτου του νησιού, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί και μια εξαίρετη ευκαιρία αξιοποίησης των φυσικών του πόρων. Η προτεινόμενη δημιουργία γεωπάρκου, σε συνδυασμό με την σχεδιαζόμενη αναβίωση των παραδοσιακών άνυδρων καλλιεργειών και τον αντιστοιχών παραδοσιακών μελισσοκομικών, αμπελουργικών ή άλλων δραστηριοτήτων, μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα στη βιώσιμη ανάπτυξη, της παρθένας ακόμη αυτής περιοχής.

Και οι τρεις αυτές δράσεις συνδυάζονται με ένα ιδιαίτερα επιθυμητό και εκλεκτικό τουρισμό, αφού μπορούν να εξασφαλίσουν αειφορία όλων τον υλικών και άυλων πολιτιστικών πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναπτυξιακός σχεδιασμός τους θα κινηθεί ανάμεσα στο ανώφλι και το κατώφλι της φέρουσας ικανότητας του νησιού.

Το Ινστιτούτο Σύρου είναι πρόθυμο να συμβάλει με όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις του στην επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Με τιμή ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Σύρου,

Ιωσήφ Στεφάνου , Ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ

Book your tickets